679 934 888 aeunanue@gmail.com

Kaltzioaren inguruan

Kaltzioaren inguruan maiz informazio ugari iristen zaigu. Baina askotan, hainbeste informazio jasotzean nahastu egiten gera eta dudak sortzen dira. Nahiko kaltzio hartzen ari al naiz? Gutxiegi? Gehiegi hartzea ere gerta al daiteke? Zer ikusirik al du nere adinarekin? Guzti hau argitzeko, lehenik aurkezpen labur bat egingo diogu.
Kaltzioa, hezurretan eta hortzetan pilatzen da batipat eta kantitate txikiagoan odolaren zehar ehun desberdinetara zabaltzen da.
Ia gehiena hezurretan kokatzen da, hezurrari gogortasun hori emanaz. Beraz, hezurren funtsezko osagai bat da. Kaltzio honek garrantzi handia du gure hazieran eta pilatuz joango da. Ondorengo urteetan, kanpoaldearekin hartu-eman handiak izango ditu eta etengabe kanporatzen doa; guzti honegatik, elikagaietatik lortu behar dugu kaltzioa, galdutakoa berritzeko.

Gure gorputzak ez badu lortzen behar duen kaltzioa dietaren bitartez, gure hezurretatik hartuko du. Honen ondorioz, hezurrak ahultzen joan daitezke urteak pasatzen doazen neurrian, errestasun handiagoz hautsiko direlarik.
Baina funtzio gehiago ere baditu: odolaren koagulazioan parte hartzen du, muskulu-uzkurduran eta nerbio-transmisioan ere bai; mintzen iragazkortasun egokian, hesteen xurgatze eta jariatzean eta hormonen askatzean ere parte hartzen du.
Eguneko kaltzioaren beharrak aldakorrak dira adinaren arabera. Behar hauek handituta daude haur eta adoleszentzian, hazten ari direlako; baita ere haurdunaldian, haurraren eskeletoa mineralizatu behar delako eta laktantzian ere bai.
Zahartzaroan, kontutan edukitzeko arazo bat dago; hesteen funtzioa endekatuz doa eta honen ondorioz, kaltzioaren xurgapena mugatuta egon daiteke. Gainera, jarraiean geldirik egoteak, hezurreko kaltzioa galduerazi dezake.

Hala ere, gehiegi hartzea ere kaltegarria izan daitekeela kontutan eduki behar da, kalzifikazioak sortu daitezkeelako ehun bigunetan eta giltzurrun-kalkuluak ere bai. Beti diogun bezala, gauzak bere neurrian!
Kaltzioaren iturriak aipatu baino lehen, beste puntu garrantzitsu bat azalduko dugu: xurgapena. Gure organismoak ez du kaltzio guztia era berdinean aprobetxatzen; adibidez, barazkien kaltzioa esnekiena bezain eraginkorra ez da. Zergatik? Barazki hauetan zenbait sustantzi aurkitzen direlako mineral honen xurgapena oztopatzen dutenak.
Hona hemen, kaltzioaren absortzioan laguntzen dutenak: D bitamina eta laktosa.
Oztopatzen dutenak:
-Gehiegizko fosforo kantitateak (egoera hau, elikagai proteiko gehiegi hartzean eman daiteke, batez ere, haragi eta deribatuak, fosforo ugari dutelako).
-Fitatoak (zerealeen azalean aurkitzen dira).
-Oxalatoak, hostoko barazkietan ugari (kaltzioarekin gatz disolbaezinak osatzen dituzte, bere absortzio egokia ekidituz).
-Proteina kantitate altuak, gernuaren bidezko kaltzioaren galera handitu dezake.
-Kafeina, alkohola eta gatzak ere, kaltzioaren gernu bidezko galera handitzen dute.
Kaltzioaren jatorri onenak esnekiak izaten dira, baina badira gehiago ere:
-Barazkien artean: sesamoa, fruitu lehorrak, lekaleak eta piska bat gutxiago brokoli, espinaka eta laranjetan.
-Arrainen taldean, hezurrekin jaten direnak batez ere (latako sardinak adibidez).
-Sojaren deribatu batzuk ere kaltzio ugari dute (adibidez, tofua).

Eta bukatzeko, gai askotan gomendatzen den bezela, kasu honetan ere aktibitate fisikoaren garrantzia aipatuko dugu. Izan ere, bizitza sedentarioa daramaten pertsonetan, hezurraren desegiteak, eraketak baino indar handiagoa du. Ondorioz, aktibitate fisikoak, hezur-masaren galera ekiditen du eta osteoporosia geldierazten laguntzen du.